Regering: volg het goede voorbeeld dat burgers laten zien in de klimaatweek
Deze week is het weer de jaarlijkse klimaatweek, vijf jaar geleden gestart op initiatief van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei. In het hele land organiseren burgers en gemeenten honderden activiteiten om duurzaamheid te promoten. Het is duidelijk dat veel burgers zich zorgen maken over klimaatverandering. Het Sociaal Cultureel Planbureau concludeerde in 2025 dat de meeste Nederlanders rechtvaardige klimaatmaatregelen steunen die nodig zijn om ons land veilig te houden. Maar waar blijft onze regering?
Burgeracties zijn belangrijk om burgers te verenigen en te stimuleren tot duurzamer gedrag. Maar de gevolgen van ontwrichtende klimaatverandering, waar we deze zomer een voorproefje van hebben gezien, vereisen een urgente systeemverandering waarin de regering een grote verantwoordelijkheid draagt.
Nederland profileert zich als internationale voorloper op klimaatbeleid. Het nam bijvoorbeeld de kartrekkersrol op zich bij het organiseren van de eerste wereldwijde conferentie dit jaar over het uitfaseren van fossiele brandstoffen. Maar nationaal blijft Nederland achter: het Planbureau voor de Leefomgeving berekent al jaren dat Nederland de eigen klimaatdoelen niet haalt. En dat is zeer kwalijk. De overheid draagt zorg voor de veiligheid van haar burgers, en die is in het geding.
Daarnaast moet de regering zich houden aan internationale verdragen. Nederland heeft het klimaatakkoord van Parijs getekend en is daarom gebonden om adequate klimaatmaatregelen te treffen om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C. Dat wordt herhaaldelijk bevestigd door internationale gerechtshoven, zoals vorig jaar in de Opinie van het Internationaal Gerechtshof en in 2024 door het Europese Hof voor Mensenrechten in de Klimaseniorinnen zaak.
De urgentie voor effectieve maatregelen om onze uitstoot van broeikasgassen zo snel mogelijk naar nul te brengen werd recent weer benadrukt door het [Emission Gap rapport](https://wedocs.unep.org/items/87c02cac-8da8-4c28-ba61-c846ee68ea70 en https://www.nu.nl/klimaat/6413750/alle-landen-doen-te-weinig-voor-klimaat-er-is-geen-excuus-meer.html) van de Verenigde Naties. Voor het eerst concluderen de wetenschappers dat het 1,5°C doel niet meer haalbaar is.
Dat is niet alleen zeer kwalijk maar ook enorm angstaanjagend. Wat de gevolgen zijn van het overschrijden van die 1,5°C grens is al in 2018 in kaart gebracht door wetenschappers van het IPCC. We zien dit nu voor onze ogen gebeuren: langdurige droogtes, grotere overstromingen, intensere en meer frequente hittegolven en bosbranden, het afsterven van warmwater koralen. De gevolgen voor gezondheid en economie zijn enorm: meer dan 50000 hittedoden in Europa afgelopen zomer en volgens onderzoek van verzekeraar Allianz 113 miljard euro economische schade waarvan 9,2 miljard in Nederland. Niet voor niets heeft Olaf Sleijpen, president van De Nederlandsche Bank, recent gewaarschuwd dat we moeten investeren in klimaatmaatregelen om de economie te redden en wil de EU dat landen zich voorbereiden op 3 graden opwarming (!) in 2100.
Dus regering, doe eindelijk wat nodig is en wat al zo lang beloofd wordt. Het gaat om de veiligheid van uw burgers. Volg de adviezen van de Wetenschappelijke Klimaatraad over gedragsverandering van begin dit jaar: Faseer die fossiele subsidies en fossiele reclames uit die de energietransitie zo enorm tegenwerken; zorg voor eerlijke beprijzing zodat de vervuiler betaalt; stimuleer duurzaam gedrag met effectief subsidiebeleid. Zet vol in op verminderen van de energievraag door een nationaal isolatieplan met urgentie door te voeren. Stimuleer de echt duurzame energiebronnen wind en zon. Wees kritisch en voorzichtig met onbewezen technologische oplossingen zoals koolstofopslag en spendeer het klimaatfonds niet aan peperdure en onnodige kernenergie die toekomstige generaties met nog meer problemen opzadelt.
Regering: volg het goede voorbeeld dat de inwoners van Nederland laten zien in deze Klimaatweek en neem de maatregelen die nodig zijn om ons te beschermen tegen ontwrichtende klimaatverandering.
Arjen Markus, waterkwaliteitsdeskundige
Marjan Smeulders, onderzoeker microbiologie